4/B Sözleşmeli Personel İş Sonu Tazminatı Nasıl Hesaplanır?


4/B Sözleşmeli Personel İş Sonu Tazminatı Nasıl Hesaplanır?


4/B Sözleşmeli Personel İş Sonu Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

"06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar 03/08/2005 tarih ve 2005/9245 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik (Değişik:22/11/2010-2010/1169)
a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince sürekli tam iş göremezlik geliri, malûllük veya yaşlılık aylığı bağlanması veya toptan ödeme yapılması,
b)Hizmetlerine gerek kalmadığı için sözleşmesinin feshedilmesi veya yenilenmemesi,
c) İlgilinin ek 6 ncı maddenin ikinci fıkrası uyarınca sözleşmeyi feshetmesi,
ç) İlgilinin işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, 
d) İlgilinin ölümü,
hallerinden birinin vuku bulmasından dolayı hizmet sözleşmesi sona erenlere, görev yapmakta olduğu pozisyon unvanı itibariyle, Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını geçmemek üzere kurumunda, çalışılan her tam hizmet yılı için ayrılış tarihindeki hizmet sözleşmesinde yazılı aylık brüt ücret tutarında iş sonu tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de, tam yıl için hesaplanan miktardan o süreye isabet eden tutar kadar ödeme yapılır." denilmektedir.

Şimdi 4/B Sözleşmeli Personelin İş Sonu Tazminatını bu yönergeye göre nasıl hesaplanacağını anlatacağım.

          4/B Sözleşmeli Personele ait İş sonu tazminatı hesaplarken, Sözleşmeli personelin brüt ücreti, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarından fazla olamaz.
Örnek vermek gerekirse Emeklilik tarihindeki aylık brüt sözleşme tutarı 4088,61 TL olan bir Sözleşmeli Mühendisin ,Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personele 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarı hesaplanarak bulunacak tutar 4088,61 TL'den düşük ise o brüt ücret üzerinden İş Sonu Tazmniatı hesaplanarak ödenecektir.
11/06/2018 tarihli ve 30448 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 303 sayılı tebliğin 12.maddesi uyarınca İş Sonu Tazminatı ödemelerinden Gelir Vergisi kesilmez.
MADDE 12 – (1) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli personele ve mülga (C) fıkrası kapsamındaki geçici personele hizmet sözleşmelerinin sona ermesi nedeniyle ödenen iş sonu tazminatları da 193 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca, bu Tebliğin 10 ve 11 inci maddelerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde gelir vergisinden istisna edilecek olup, 4/B Sözleşmeli personelin İş Sonu Tazminatından yasal kesinti olarak sadece damga vergisi kesilecektir.

Örnek Hesaplama:

       657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli Mühendis olarak 02/01/2010 tarihinde göreve başlayan ve 22/02/2019 tarihinde görevinden yukarıda yazılan ilgili maddelere göre ayrılan Sözleşmeli Personelin 9 Yıl 50 Gün hizmeti bulunmaktadır. Şimdi bunun hizmet sınıfındaki aynı veya benzeri kadro unvanı esas alınarak hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel (Memur) Brütünü hesaplayacağız.
Emsal Personel:
           657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli Mühendis olarak 9 Yıl 50 Gün hizmeti bulunan ve işe başlama tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanunun 36.Maddesine göre Gösterge tablosuna göre Sınıfların öğrenim durumuna göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademe tablosunda Mühendis (Devlet Memuru) karşılığı olarak 9 Derecenin 3 kademesidir. Tablomuza göre bu Sözleşmeli Mühendisin derece olarak geleceği en son 1.derecedir.


KAMU KESİMİ 4. DÖNEM 2018-2019 TOPLU SÖZLEŞME
İlave derece verilmesi
Madde 28- (1) 457 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek geçici madde, 458 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa eklenen mülga ek geçici madde ve 459 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa eklenen ek geçici madde hükümleri; anılan ek geçici maddeler kapsamında belirtilen (sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar dahil) ve bu ek geçici maddeler ile 2/2/2005 tarihli ve 5289 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmamış olanlardan 15/1/2016 tarihinde görevde bulunanlar (aylıksız izinde bulunanlar dahil) ile bunlardan anılan tarihten önce emekli, adi malüllük, vazife malullüğü aylığı bağlananlar ile dul ve yetim aylığı alanlar hakkında da uygulanır.


          Bizim örneğimizdeki Sözleşmeli Mühendisin giriş (02/01/2010) ve çıkış ( 22/02/2019) tarihine göre 9 Yıl 50 günü bulunmaktadır. 
9/3 olan Mühendis'e kanun gereği 1 Derece;
657 S.K. Md.: 64/4.gereğine göre de Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere 1 kademe ilerlemesi uygulanır. Bu durumda 9/3 olan Mühendisin olması gereken derece ve kademe yıl üzerinden 4/1 yükselmiş olacaktır.
Şimdi 4/B Sözleşmeli Mühendisin iş sözleşmesi hesaplanabilmesi için, emsali memurun ilk giriş derece ve kademesi ile ayrılıştaki geleceği derece ve kademesini bulmuş olduk.
4/B sözleşmeli Mühendisin 9 Yıl 50 gün hizmeti olduğuna göre bu süre sonunda gelmesi gereken derece ve kademeyi 4/1 olarak İş sonu Tazminatını hesaplayalım.

Hesaplama tablosunda görüleceği üzere emsali Mühendis, Sözleşmeli personelin işten ayrılacağı tarihte 4. Derece, 1 Kademeye gelmesi gerekiyor. O halde bizde Sözleşmeli Mühendisin hesaplamasında 4. derece 1. kademe karşılığı Aylık göstergesi üzerinden hesaplamaya gireceğiz.
Aşağıdaki listeye bakıldığında 4/1 karşılığı 915 Aylık Gösterge bulunmaktadır.

Şimdi 915 Aylık göstergesine sahip Mühendisin Ek Göstergesini bulalım. Aşağıdaki tabloda Mühendis Ünvanındakilerin derecelerine göre alması gereken ek göstergesi 1600 olmaktadır. O halde hesaplamamızda ek göstergeyi 1600 baz alacağız.

     Bunlara göre, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesi tutarını 2019 Temmuz Aylık Katsayı rakamı olan 0,138459 ve Taban Aylık Katsayısı 2,167248  üzerinden hesaplayabiliriz..
       Tazminat yansıtma olayı sadece 5434 sayılı kanuna tabi personellerde var ve  %70 oranı , Emeklilik Keseneği matrahına eklenecek en yüksek Devlet memuru aylığına uygulanacak oranlar (2016-2017 toplu sözleşmesinin 42. maddesi uyarınca) %55 oldu.

  • - Ek göstergesi 8400 ve daha yüksek olanlarda %255'ına,
  • - Ek göstergesi 7600 (dahil) - 8400 (hariç) arasında olanlarda %215'üne-
  • - Ek göstergesi 6400 (dahil) - 7600 (hariç) arasında olanlarda  %195'ine,-
  • - Ek göstergesi 4800 (dahil) - 6400 (hariç) arasında olanlarda - %165'sine,
  • - Ek göstergesi 3600 (dahil) - 4800 (hariç) arasında olanlarda %145'una,-
  • - Ek göstergesi 2200 (dahil) - 3600 (hariç) arasında olanlarda -%85'ine,
  • - Diğerlerinde%55'ına,

     Emeklilik Keseneği matrahına eklenecek en yüksek Devlet memuru aylığına uygulanacak oranlar (2016-2017 toplu sözleşmesinin 42. maddesi uyarınca)  yukarıdaki gibi değiştirilmiştir. Bizim örneğimizdeki Mühendise uygulanacak zam oranı, ek göstergesi 1600 olması nedeniyle %55'dir. 
Özel Hizmet Tazminatı Tavanı : 9.500*Maaş Katsayısı 2019 Temmuz ayı itibarıyla 1.315,36 TL'dir.

Aylık                                    : 915 x 0,138459         : 126,69
Ek Gösterge                         : 1600 x 0,138459      : 221,53
Taban Aylık                          : 1000 x 2,167248        : 2.167,25
Kıdem Aylık                           : 20 x 9 Yıl x 0,138459  : 24,92
Tazminat Yansıtma % Oranı  : 1315,36 x 55%         : 723,45


--------------------------------------------------------------------------------------

Emsali Personele Ödenecek bir Hizmet Yılı için Ödenecek azami Brüt Emeklilik İkramiyesi Toplamı  = 3.263,84

       Görüldüğü üzere Emsali Personele Ödenecek bir Hizmet Yılı için Ödenecek azami Brüt Emeklilik İkramiyesi brüt ücreti 3.263,84 TL olup, örnekte belirttiğimiz 4/B Sözleşmeli Mühendisin aldığı son maaşındaki brüt ücreti 4088,61 TL,
Ödenecek azami Brüt Emeklilik İkramiyesi brüt ücreti 3.263,84 TL'yi aşması nedeniyle İş sonu Tazminatında esas esas alınması gereken Brüt tutar 3.263,84 olması gerekiyor.

Şimdi artık hesaplamayı yeni değer olan 3.263,84 TL üzerinden yapabiliriz.

4/B Sözleşmeli Mühendisin 9 Yıl 50 günü hesaplandığından 360 x 9 = 3240 Gün    3240 + 50 = 3390 Gün üzerinden İş sonu Tazminatının brütü hesaplanacak.

3.263,84 / 360 Bir Yıllık Brütün 1 Günlüğü = 9,07 TL olup,

Brüt ücretin Bir Günlüğü 9,07 x 3390 = 30.734,52.-TL Brüt ücret tahakkuku oluşacaktır.

Bu brüt ücret üzerinden sadece damga vergisi kesilecek olup, 233,28 Damga vergisi düştükten sonra net alacağı İş Sonu Tazminatı 30.501,24.-TL'dir. Bu ödemeler MYS sisteminde Sosyal Haklar ( 01.2.4.01) ekonomik koddan ödenecektir.

Ayrıca. harcama birimleri tarafından İş Sonu Tazminatı ödenmesi ve ödemeye ilişkin bilginin personel dosyasında yer almaması halinde, ayrılan personelden daha sonra emeklilik hakkını elde edenlerin, emekli ikramiyesine esas süresi hesaplanırken, daha önceden iş sonu Tazminatına ilişkin süreninhariç tutulmama riski bulunduğundan, aynı hizmet için mükerrer ikramiye ödenmesine neden olacaktır.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 4/C kapsamında olup, 4/B Kadrosuna alınan sözleşmeliler içinde, Hizmete başlama tarihi 4/C başlangıç tarihi alınacaktır. Çünkü o statüdeki personeller, 4/B kapsamına alınırken İş Sonu Tazminatı ödenmemiştir.

İDARİ BÜRO GÖREVLİSİ

(26/3/2018 tarihli ve 2018/11587 sayılı BKK ile eklenmiştir.)

Yükseköğretim mezunlarından ek 9 uncu maddede belirtilen şartları sağlamış olmak.

 

İDARİ DESTEK GÖREVLİSİ

(26/3/2018 tarihli ve 2018/11587 sayılı BKK ile eklenmiştir.)

Yükseköğretim mezunu olmayanlardan ek 9 uncu maddede belirtilen şartları sağlamış olmak.



Hazırlayan :
H.Tuğrul SÜMER
Türkiye Maaş Mutemetleri Dayanışma ve Paylaşım Platformu

Not: Makalenin hazırlanmasında Behçet YAYIKÇI, Mehmet AKDEMİR kaynakça yararlanılmıştır.
4/B Sözleşmeli Personel Hesaplama Programı indirmek için tıklayın

Tarih:16/11/2019 - 20:33